Brochures

Uit Digitaal Katholiek Erfgoedhuis

Ga naar: navigatie, zoeken

Kern-Brochures

De brochure Sensus Catholicus
In 1940 begint Adelbert met het uitgeven van thematische brochures. De reeks verscheen onder de titel Kern-brochures. Onder precies dezelfde titel had de RK Staatspartij al een serie brochures doen verschijnen. Adelbert wilde weliswaar de schijn vermijden dat de nieuwe serie een voortzetting daarvan was, men koos wel een vergelijkbare formule. Zo verschenen de Adelbert-brochures, net als die van de RKSP, zonder vermelding van auteur. Niet de auteurs, maar Adelbert nam de verantwoordelijkheid voor de inhoud. Dat nam niet weg dat men wetenschappers van naam vroeg om een brochure te schrijven. In uiterlijk zou de Adelbert zich echter inspannen om de indruk te vermijden dat deze nieuwe serie een voortzetting van de RKSP-brochures zou zijn.

Iedere brochure telde rond twintig pagina’s. Ze werden aan de leden in de afdelingen toegezonden, als stof voor discussie. De ‘huidige omstandigheden’ – een verwijzing naar de net uitgebroken oorlog - maakte het voor afdelingen moeilijker om onderwerpen te kiezen of sprekers te vinden die een onderwerp konden inleiden. De brochures leverden op een relatief korte en overzichtelijke manier relevante stof. Hoe en aan welke brochures een afdeling aandacht wilde besteden, moest zij zelf beslissen. Sommige afdelingen belegden besprekingen, anderen stuurden de brochures eenvoudigweg aan de leden toe. De brochures raakten ook buiten de eigen kring verspreid, bijvoorbeeld in katholieke studentenverenigingen.

Op verzoek van het Adelbert-bestuur sneden de auteurs vooral religieuze, historische, maatschappelijke en politieke thema’s aan. Expertise was belangrijker dan of een auteur priester of leek was, zij het dat religieuze thema’s alleen door priesters behandeld werden. In het eerste jaar schreef een priester van het kleinseminarie Hageveld in Heemstede, A.A.W.M. Diepenbrock (1902-1977), er een over het katholicisme, getiteld Sensus Catholicus. Kennelijk verliep het schrijven en zakelijke afhandeling niet vlekkeloos, want deze auteur wordt in de correspondentie in het Adelbert-archief als ‘warhoofd eerste klas’ betiteld. Met de gepromoveerde historicus L.G.J. Verberne (1889-1956) , die na de oorlog tot hoogleraar aan de Nijmeegse universiteit zou worden benoemd, verliep het soepeler. Hij schreef een brochure over de Franse Tijd en over de Vlaamse kwestie, die in deze jaren zeer gevoelig lag. De jurist en criminoloog Eduard Brongersma (1911-1998) , die zich tot het katholicisme had bekeerd, werd uitgenodigd om zijn licht te laten schijnen over het autoritaire regime van António de Oliveira de Salazar (1889-1970) in Portugal, dat zowel anti-communistisch, als anti-fascistisch en anti-liberaal was, maar waar de arbeidsverhoudingen door een katholiek corporatistisch model waren geregeld.

Persoonlijke instellingen