Bestand:Spotprent formatie kabinet Den Uyl 1973.jpeg

Uit Digitaal Katholiek Erfgoedhuis

Ga naar: navigatie, zoeken

Beschrijving

In deze spotprent uit maart 1973 laat Opland zien hoe volgens hem de formatie van het kabinet Den Uyl verliep. Deze formatieperiode was een van de moeilijkste en langste in de Nederlandse geschiedenis: de verkiezingen waren in november 1972; het kabinet Den Uyl trad pas aan in mei 1973. Jaap Burger, formateur en PvdA-lid, wilde het liefst een Rooms-Rode coalitie samenstellen. Frans Andriessen, fractievoorzitter van de KVP, maakte lang geen uitgesproken keuze maar wel was duidelijk dat hij niet wilde dat de confessionelen een ‘aanhangsel’ werden van een rood kabinet. De fractievoorzitter van de ARP, Barend Biesheuvel, wilde absoluut geen links kabinet. Hij zag meer wat in samenwerking met de VVD. Andriessen moet dus kiezen tussen Biesheuvel of Burger: de KVP zou de doorslag geven.

Biesheuvel verloor naarmate de formatieperiode vorderde steeds meer zijn greep op de ARP, zeker nadat twee van zijn ministers wél toezeggingen aan de PvdA hadden gedaan. Het gras werd onder zijn voeten weggemaaid. Dit was het werk van de ‘sluwe vos’ Burger: hij richtte zich niet, zoals gewoon was, op de leiders van de partijen die hij in de coalitie wilde, maar sprak direct met ministers en partijleden. Met deze onorthodoxe methodiek lukte het hem uiteindelijk om het kabinet Den Uyl (PvdA, KVP, ARP, PPR en D’66) te vormen.

In de spotprent is te zien hoe Biesheuvel in wanhoop een brief heeft geschreven aan zijn ‘mede-confessioneel’ Andriessen. ‘Barend’ slaakt een hulpkreet: ‘S.O.S. Ik kan niets meer gedogen’. Ontgoocheld ziet Biesheuvel zijn ministers buigen onder de druk van de PvdA. Andriessen heeft deze brief gelezen en wordt ’s nachts in zijn bed ‘overvallen’ door een verleidelijke Marga Klompé, door Opland afgebeeld als de Mata Hari (zie titel spotprent). Mata Hari was een verleidelijke Nederlandse danseres uit het begin van de twintigste eeuw die omgeven was met mystiek. Deze mystiek en verschillende geruchten leidden tot een legende: Mata Hari zou een exotische danseres zijn geweest die als dubbelspionne met haar zwoele verleidkunsten geheimen van haar geliefden ontfutselde. Andriessen is hier dus bang voor de ‘femme fatale’ Klompé die hem om wil praten tot acceptatie van de door Burgers voorgestelde coalitie. ‘Marga’ is de spion van Burger. Klompé behoorde tot de linkervleugel van de KVP: zij was voorstander van samenwerking met de socialisten (in tegenstelling tot samenwerking met de liberalen). Burger zag in haar dan ook een ‘bemiddelaarster’ tussen hem en de KVP-fractie.

Het beeld van ‘verleidelijke vrouw’ past goed bij het beeld wat veel politici maar ook ‘gewone’ Nederlandse burgers toentertijd van Klompé hadden: een knappe verschijning die vaak gewaagde dingen deed of droeg. Zo stond ze bijvoorbeeld toe dat de homofiele schrijver Gerard van het Reve haar op de wang kuste tijdens de uitreiking van de PC Hooftprijs. Het schilderij van oud-partijleider Romme en het bordje met ‘Avé KVP’ aan de muur laten zien dat Andriessen een katholiek van de ‘traditionele stempel’ was. Hij wordt zo gecontrasteerd met de wat ‘lossere’ Klompé.


Jaar: 1973.

Auteur: Rob Wout ('Opland').

Herkomst: Katholiek Documentatie Centrum, Collectie Katholiek Leven in Beeld en Geluid, Afbeelding jp4B34905.

Bestandsgeschiedenis

Klik op een datum/tijd om het bestand te zien zoals het destijds was.

(Nieuwste | Oudste) (50 nieuwere) (50 oudere) (20 | 50 | 100 | 250 | 500) bekijken.
Datum/tijdMiniatuurafbeeldingAfmetingenGebruikerOpmerking
huidige versie13 jul 2010 10:11Miniatuurafbeelding voor versie per 13 jul 2010 10:111.500x1.135 (810 kB)Bartkockelmans (Overleg | bijdragen) (==Beschrijving== In deze spotprent uit maart 1973 laat Opland zien hoe volgens hem de formatie van het kabinet Den Uyl verliep. Deze formatieperiode was een van de moeilijkste en langste in de Nederlandse geschiedenis: de verkiezingen waren in november 1)
(Nieuwste | Oudste) (50 nieuwere) (50 oudere) (20 | 50 | 100 | 250 | 500) bekijken.

Geen enkele pagina gebruikt dit bestand.

Metadata

Dit bestand bevat aanvullende informatie, die door een fotocamera, scanner of fotobewerkingsprogramma toegevoegd kan zijn. Als het bestand aangepast is, komen details mogelijk niet overeen met het gewijzigde bestand.

Persoonlijke instellingen